Αυτή η Αθηνά Μαξίμου μένει

Επιστροφή στη γενέτειρα Θεσσαλονίκη με την παράσταση «Ταρτούφος» σε σκηνοθεσία Αιμίλιου Χειλάκη και Μανώλη Δούνια

 

Συνέντευξη:στην Κική Μουστακίδου

Στη ζωή μας θαυμάζουμε την ματιά των ανθρώπων. Το βλέμμα τους πάνω στα πράγματα, πάνω στη δουλειά και την τέχνη τους, πάνω στον κόσμο. Καμιά φορά, κυριολεκτούμε και θαυμάζουμε, πέρα από κάθε μεταφορά, το πραγματικό τους βλέμμα. Τον τρόπο που περιεργάζονται τον χώρο όταν θέτουν σε τάξη την σκέψη τους, πριν την μετατρέψουν σε λέξεις. Όταν αναπολούν στιγμές από το παρελθόν και τις ζωντανεύουν μπροστά σου για να προσλάβεις τις αποχρώσεις τους. Όταν χαμογελούν ή σκοτεινιάζουν, ενδεχομένως με την ίδια αφορμή, παραμένοντας στέρεα και δυναμικά ο εαυτός τους.

Η εισαγωγή αυτή αφορά την κουβέντα που είχαμε με την ηθοποιό Αθηνά Μαξίμου στον πάνω όροφο του Σάρωθρον και πιο συγκεκριμένα, ένα κομμάτι της ατμόσφαιρας που την όρισε. Μιλήσαμε για τη Θεσσαλονίκη της παιδικής της ηλικίας, για το ταξίδι στην Αθήνα με αφορμή τον πρωταγωνιστικό ρόλο της ως Στέλλα στην θρυλική ταινία του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Αυτή η νύχτα μένει», για το νόημα της ζωής, για τις ερωτήσεις που μας κινητοποιούν πιο δραστικά σε σύγκριση με τις απαντήσεις, για το βάσανο των λέξεων.

[Η Αθηνά Μαξίμου πρωταγωνιστεί στην σκοτεινή κωμωδία του Μολιέρου «Ταρτούφος ή Οι απατεώνες» σε διασκευή και σκηνοθεσία των Αιμίλιου Χειλάκη και Μανώλη Δούνια, που ανεβαίνει στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης για 5 μόνο παραστάσεις, την Παρασκευή 24, το Σάββατο 25 (απογευματινή και βραδινή) και την Κυριακή 26 Μαρτίου (απογευματινή και βραδινή).

Έγραψα και έσβησα πολλές ερωτήσεις για την αρχή της κουβέντας μας, αλλά θα το πω ακριβώς όπως το σκέφτομαι: δεν μπορώ να φανταστώ άλλη ηθοποιό στο ρόλο της Στέλλας στην ταινία «Αυτή η νύχτα μένει». Εσύ πώς φαντάζεσαι την Αθηνά χωρίς τη Στέλλα; Τι κρατάς ακόμα από το ταξίδι αυτής της ταινίας;

Δεν ξέρω αν εγώ είμαι η καλύτερη Στέλλα για αυτή την ταινία ή όχι. Ξέρεις, είναι αυτό που έλεγε και ο Νίκος Παναγιωτόπουλος: η ταινία δεν είναι το σενάριο. Δηλαδή μπορείς να πάρεις ένα σενάριο, να το διαβάσεις, είναι όπως ένα βιβλίο που ο καθένας το παίρνει, το διαβάζει και φαντάζεται διαφορετικά πράγματα. Το πώς αυτό γίνεται πραγματική εικόνα από ανθρώπους που αντιδρούν, σκέφτονται, κοιτάζουν τον κόσμο και έναν ρόλο με τον δικό τους μοναδικό τρόπο, είναι κάτι άλλο. Το αποτέλεσμα μιας δουλειάς είναι η κοινή συνύπαρξη κάποιων ανθρώπων, που μπορεί και να μην ονειρεύονται το ίδιο πράγμα. Μπορεί να ήταν μια άλλη ταινία αν ήταν άλλοι άνθρωποι.

Κρατάω πολλά πράγματα. Κατ’ αρχήν, δεν είχα ιδέα τι σημαίνει γύρισμα και ξαφνικά βρέθηκα σε ένα μαγικό κόσμο, με μία κάμερα η οποία σε «κλέβει» συνέχεια, και αυτός που είναι πίσω από την κάμερα οφείλει να κάνει την κάμερα να «κλέψει» καλύτερα. Κρατάω την υπέροχη συνεργασία που είχα με το Νίκο Παναγιωτόπουλο κι ότι έμαθα πολλά. Κρατάω το ότι δεν έλειψα ούτε μια μέρα από γύρισμα, ακόμη και δεν είχα εγώ κάποια σκηνή πήγαινα ανελλιπώς. Κρατάω ένα ολόκληρο καλοκαίρι που δεν έκανα διακοπές, γιατί ήμουν στην Αθήνα, μόλις είχα πρωτοκατέβει από τη Θεσσαλονίκη, δεν είχα παρέες, δεν είχα φίλους και είχα μόνο ένα σενάριο και έναν ρόλο και ώρες ατέλειωτες φανταζόμουν το πώς μπορεί να είναι αυτό το κορίτσι.

Η συναισθηματική ενηλικίωση της ηρωίδας σου τότε, μέσα από την περιπέτειά της στην επαρχία και το κυνήγι του ονείρου της, συνέπεσε με τη δική σου ενηλικίωση; Υπήρχαν φορές που στις αγωνίες της Στέλλας διάβαζες τις δικές σου αγωνίες;

Το αγάπησα πολύ αυτό το κορίτσι, έγινε φίλη μου. Ξέρεις, πώς είναι τα παιδιά που έχουν φανταστικούς φίλους; Δεν ξέρω αν ταυτίστηκα, αλλά ξέρω ότι συνομίλησα. Προσπαθούσα, κάνοντας ερωτήσεις, να παίρνω τις απαντήσεις από αυτό το φανταστικό πρόσωπο. Κι εγώ δεν λέω ότι ενηλικιώθηκα τότε, μπορεί ίσως ούτε ακόμα να το έχω κάνει. Είναι παράξενο το ταξίδι προς την ενηλικίωση και μερικές φορές αναρωτιέμαι αν όντως μπορεί να συμβεί. Αλλά νομίζω ότι είχα παρόμοιες αγωνίες. Κατεβαίνοντας στην Αθήνα, σε ένα περιβάλλον άγνωστο σε μένα και προσπαθώντας να μπω σε μια αγορά καινούργια, φεύγοντας από εδώ, έχοντας πολλή μικρή εμπειρία. Είχα αγωνία αν αυτό το πράγμα θα πετύχει, αν αξίζει τον κόπο, αν αξίζει τη μοναξιά και το βάσανο. Ναι, είχα κοινές αγωνίες.

Στην ταινία υπήρχε μια διαρκής ερώτηση: ποιο είναι το νόημα της ζωής. Έχεις την απάντηση;

Θα απαντήσω με τον τρόπο που απαντά η ταινία: δεν υπάρχει νόημα της ζωής. Υπάρχει το νόημα που της δίνουμε κάθε φορά. Γιατί αυτό, ξέρεις, μπορεί και να αλλάζει μέσα στο χρόνο, μέσα στην ίδια μας τη ζωή. Λόγω εμπειριών, συνθηκών, από οτιδήποτε σημαίνει μετακίνηση, μπορεί να αλλάξει. Είναι κάτι που μετακινείται. Μου κάνουν εντύπωση οι άνθρωποι που εμμένουν σε απόψεις που ενδεχομένως να είχαν στα είκοσι, να τις έχουν στα πενήντα. Κάτι παράξενο μου κάνει, κάτι δεν πάει καλά. Μπορεί να μην αλλάζουμε, αλλά τις μετακινήσεις μας τις εσωτερικές τις έχουμε. Δεν είναι κακό να διαφωνούμε και με τον ίδιο μας τον εαυτό μερικές φορές.

Είσαι περισσότερο ο τύπος του ανθρώπου που θέτει ερωτήσεις ή που δίνει απαντήσεις;

Είμαι των ερωτήσεων. Άλλωστε, μου αρέσει πολύ το ότι η λέξη «ερωτώ» έχει κοινή ρίζα με το «ερωτεύομαι», που με έναν τρόπο έχει μια κοινή λειτουργία. Αναρωτιέσαι, μπαίνεις σε μια περιοχή ερώτησης όταν ερωτεύεσαι. Και άλλοτε έρχονται οι απαντήσεις, άλλοτε δεν έρχονται αλλά δεν είναι σκοπός μου η απάντηση. Η ερώτηση δημιουργεί το ταξίδι. Αν έχω την απάντηση, δεν έχω λόγο να κινηθώ προς κάπου.

Έχεις πει ότι η μνήμη σου ξεκινάει από πολύ νωρίς, θυμάσαι πράγματα που έζησες πολύ μικρή. Είναι κάτι που σε βασανίζει ή κάτι που σε λυτρώνει;

Και τα δύο. Είναι στιγμές που, επειδή είναι πολύ πρώιμη η μνήμη μου, νιώθω σαν υπερήλικας. Πιάνω τον εαυτό μου να πηγαίνει σε έναν άλλο χωροχρόνο, σαν έχει συμβεί κάτι χθες. Είναι στιγμές που βουτάω τόσο πολύ σε αυτό που λέω «Χριστέ μου, είναι σαν να έχω μόνο παρελθόν»! Θυμάμαι λεπτομέρειες, ή τέλος πάντων τις λεπτομέρειες που έφτιαξα, γιατί καμιά φορά και η μνήμη μας παραπλανεί.

Από τη Θεσσαλονίκη τι θυμάσαι; Από εικόνες, από γεύσεις, από μυρωδιές;

Έμενα πολλά χρόνια στη Δημητρίου Γούναρη και μετά μετακομίσαμε προς το Ντεπώ. Θυμάμαι τα καλοκαίρια στη Δημητρίου Γούναρη να έρχεται ο άνεμος από τη θάλασσα και να είναι πολύ έντονη η μυρωδιά. Τα παιδιά που έπαιζαν έξω, θυμάμαι όλη μέρα ήμουν έξω. Μπαινοβγαίνανε τα παιδιά στα αρχαία συνέχεια. Θυμάμαι που πήγαινα δημοτικό στην Ιπποδρομίου και ερχόταν η γιαγιά μου να με πάρει και πηγαίναμε στο ζαχαροπλαστείο «Νίκος» γιατί είχε πολύ ωραία γλυκά και της έλεγα μυστικά: «εγώ όταν μεγαλώσω, θα παντρευτώ το Νίκο».

Τις εικόνες όσων ζήσαμε τις κρατάμε για πάντα μαζί μας με τις φωτογραφίες, μέσα από ένα βίντεο. Τις μυρωδιές όμως; Τις γεύσεις; Τις αισθήσεις; Πώς τις προστατεύουμε από τον χρόνο; Με το γράψιμο;

Ίσως είναι ένας τρόπος, γιατί προσπαθώντας να τις αποτυπώσεις γραπτά, το μυαλό σου βασανίζεται να θυμηθεί τις λεπτομέρειες και τις διαστέλλει. Και έτσι ίσως μπορείς να τις κρατήσεις. Μπορεί να μην είναι τίποτα. Μπορεί να περπατήσεις στο δρόμο, να μυρίσεις κάτι και ασυναίσθητα να σου έρθει μια ιστορία.

Εσύ γράφεις;

Ναι, μου αρέσει να γράφω μέσα σε αυτή την προσπάθεια να διατυπώσω αυτά που με ταράζουν. Κάποια στιγμή θα ήθελα να γράψω διηγήματα, δεν το έχω τολμήσει ακόμη. Αυτό που γράφω περισσότερο είναι κάτι που ισχυρά συμβαίνει μέσα μου σε ένα πιο συμπυκνωμένο χώρο που μπορεί να λέγεται ποίημα. Ξέρεις, υπάρχουν φορές που παθαίνω εμμονή με τη γλώσσα. Θα σου δώσω ένα παράδειγμα. Τις προάλλες καρφώθηκε στο μυαλό μου το ρήμα «πενθώ», που είναι ενεργητικής φωνής. Και λέω μας πώς είναι δυνατόν, τι ενέργεια κάνω όταν πενθώ; Μάλλον είναι παθητικής, γιατί είναι μια κατάσταση. Και είχα σπάσει το κεφάλι μου και αναρωτιόμουν: έχει κάνει λάθος η γλώσσα ή εμείς δεν καταλάβαμε κάτι καλά;

Έχω την αίσθηση ότι ακολουθείς καλλιτεχνικά μια τακτική, εντός εισαγωγικών. Βρίσκεσαι πάντοτε εκεί, έχεις παρουσία και καλείς τους ανθρώπους να έρθουν προς τα εσένα, με έναν τρόπο σιωπηλό και συνεπή. Στο επάγγελμά σας, όμως, συγχωρείται το να μην κραυγάζεις την παρουσία σου;

Να σου πω. Αυτό το επάγγελμα, όπως ό, τι έχει να κάνει με την τέχνη, θεωρώ ότι είναι μια πολύ προσωπική διαδρομή. Δεν έχω γνωρίσει ηθοποιό ή σκηνοθέτη που να έχει κοινό τρόπο αντίληψης για τα πράγματα. Μπορεί να έχει συγγενή, αλλά όχι κοινό. Ο καθένας οφείλει να το κάνει έτσι όπως το αντιλαμβάνεται. Άρα, δεν θεωρώ ότι είναι κάτι σωστό ή λάθος. Σε αυτή τη διαδικασία μετράει η διάρκεια και όχι το πυροτέχνημα. Και επειδή εμένα με ενδιαφέρει η διάρκεια και ξέρω πολύ καλά ότι τα πράγματα θέλουν το χρόνο τους για να έρθουν και να κουμπώσουν, το κάνω με τον τρόπο που εγώ πιστεύω ότι είμαι συνεπής με τον εαυτό μου.

Ταρτούφος ή οι απατεώνες. Δυο σεζόν στην Αθήνα, πάνω από 20.000 θεατές και τώρα έρχεστε στη Θεσσαλονίκη. Ποιο αποτύπωμα αφήνει αυτή η παράσταση σε όποιον τη δει;

Το τι προσλαμβάνει ο κάθε θεατής είναι πολύ ξεχωριστό. Είναι ακριβώς αυτό που λέει ο Σαίξπηρ στον Άμλετ, ότι «η τέχνη δεν είναι ούτε για τους λίγους, ούτε για τους πολλούς. Είναι για τον καθένα ξεχωριστά». Άρα δε ξέρω τι αποτυπώνει, μπορώ να σου μιλήσω όμως για την πρόθεσή μας.

Σε αυτή την παράσταση, αυτό που προσπάθησαν οι σκηνοθέτες Μανώλης Δούνιας και Αιμίλιος Χειλάκης, ήταν να αναποδογυρίσουν το έργο, όχι με την έννοια της αποδόμησης, αλλά να μη μείνουν στη πρώτη ανάγνωση. Να δείξουν ότι τελικά κανένας δεν είναι απατεώνας από μόνος του. Το πού είναι ο θύτης και πού το θύμα είναι τελικά λεπτές ισορροπίες. Μέσα σε αυτή την οικογένεια που μπαίνει αυτός ο ψευτοαπατεώνας, ίσως αυτοί είναι πιο απατεώνες από αυτόν. Ενώ φαινομενικά είναι μια κωμωδία, αυτή η απόχρωση που έδωσαν τα παιδιά δημιουργεί και κάτι σκοτεινό.

Ο δικός σου ρόλος;

Εγώ, λοιπόν, κάνω την κυρία του σπιτιού, η οποία είναι παντρεμένη με τον Οργκόν (Άλκις Κούρκουλος). Στην εισβολή του Ταρτούφου στην οικογένεια, είναι σαν να χάνει τα κεκτημένα της, δηλαδή την επιρροή της στον άντρα της, το ενδιαφέρον του απέναντί της. Προσπαθεί να τον διώξει και εκμεταλλεύεται μια εσάνς φλερτ που αντιλαμβάνεται από μέρους του Ταρτούφου για να τον ρίξει στην παγίδα της. Αλλά όπως γίνεται πάντα στη ζωή, όταν στήνουμε παγίδες αργά ή γρήγορα θα πέσουμε μέσα. Και έτσι πέφτει και αυτή μέσα.

Ζούμε σε μια εποχή υποκρισίας ή έχουμε αρχίσει να δίνουμε βάση στα πιο αληθινά, στα πιο ουσιαστικά;

Δυστυχώς, εγώ δεν βλέπω καμία επαναφορά σε κάτι ουσιώδες. Και με βάση τη συνθήκη της κρίσης μέσα στην οποία ζούμε, για μένα το πιο θλιβερό από όλα είναι ότι αυτή η κρίση έδειξε ποιοι πραγματικοί είμαστε. Ο καθένας κοιτάζει την πάρτη του, η ουσιαστική αλληλεγγύη δεν βλέπω να υπάρχει κάπου. Κάνουμε ότι συνεννοούμαστε αλλά σε μια δεδομένη στιγμή πολύ εύκολα θα απαρνηθούμε τον άλλο για να σώσουμε το κεκτημένο μας.

«Είναι πόλεμος ο έρωτας», είναι μια φράση του έργου που έχεις πει ότι την πιστεύεις πολύ. Πότε υπογράφουμε ειρήνη στον έρωτα;

Όταν αγαπήσουμε. Όταν είμαστε ερωτευμένοι, δεν είναι το ίδιο.

Με τον σύζυγό σου, Αιμίλιο Χειλάκη, δουλεύετε μαζί. Πώς κρατάτε τις ισορροπίες ανάμεσα στη δουλειά και την καθημερινότητα σας; Λένε ότι δεν πρέπει κανείς να φέρνει τη δουλειά σπίτι, αλλά εσείς πηγαίνετε στη δουλειά μαζί.

Το πρόβλημα με αυτή τη δουλειά είναι ότι δεν κλείνεις το κομπιούτερ και κάνεις κάτι άλλο. Το κομπιούτερ είναι πάντα αναμμένο. Μπορεί να τρως και κάτι να σου έρθει, να πεις «έτσι θα την πω αυτή τη φράση» ή «τώρα κατάλαβα». Δεν έχει διακόπτες αυτή η δουλειά, δουλεύει και στον ύπνο σου, μπορεί να δεις ένα όνειρο που κάτι θέλει να σου πει. Είναι ένας τρόπος ζωής ή ένας τρόπος να αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο γύρω σου. Και ξεχωριστά να δουλεύαμε, η δουλειά πάλι στο σπίτι μας θα ήταν.

Μερικές φορές, απλά, επειδή έχεις την οικειότητα με τον άνθρωπο που αγαπάς, ίσως πάνω στη δουλειά να είναι πιο εύκολο να τον ακυρώσεις κάποια στιγμή. Σε έναν άλλο σκηνοθέτη, δεν θα μπορούσα να πω «τώρα τι είναι αυτά που λες;». Στον Αιμίλιο όμως θα το πω και αυτός θα μου το πει. Οπότε εκεί είναι η διαφορά, εκεί είναι που καμιά φορά χάνεται το μέτρο, αλλά δεν πτοούμαστε.

Πρέπει να είσαι πάντα ανοιχτός στη ζωή. Πώς ερμηνεύεται αυτό το μότο σου;

Ίσως είναι και ένα μότο που έχω φτιάξει για να μην απελπίζομαι και να μην υποφέρω, που δεν γίνεται βέβαια. Όλοι τα παθαίνουμε όλα. Απλά έχω εμπιστοσύνη στη ζωή, είναι πιο σοφή από εμάς, ξέρει καλύτερα. Κάτι που μπορεί αυτή τη στιγμή να σου φαίνεται καταστροφικό, ίσως ένα χρόνο μετά να θεωρήσεις ότι σε έσωσε από κάτι. Τελικά, το απόλυτο κακό που αν το αφήσεις θα σε κλείσει απέναντι στη ζωή, μπορεί να είναι πολύ μεγάλο σχολείο. Και με αυτή την έννοια πρέπει να είναι κανείς ανοιχτός στη ζωή.

Info

Μετά από δύο πετυχημένες σεζόν στην Αθήνα, η σκοτεινή κωμωδία του Μολιέρου Ταρτούφος ή Οι απατεώνες σε διασκευή και σκηνοθεσία των Αιμίλιου Χειλάκη και Μανώλη Δούνια, ανεβαίνει στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης για 5 μόνο παραστάσεις, την Παρασκευή 24, το Σάββατο 25 (απογευματινή και βραδινή) και την Κυριακή 26 Μαρτίου (απογευματινή και βραδινή). | Ώρα έναρξης: Απογευματινή 18.00, Βραδινή 21.00.

Facebook page της παράστασης

Πρόκειται για μια σύγχρονη ανάγνωση του κλασικού έργου του Μολιέρου, σε νέα έμμετρη μετάφραση του βραβευμένου ποιητή Γιώργου Μπλάνα, με πρωταγωνιστές τον Αιμίλιο Χειλάκη, τον Άλκι Κούρκουλο και οκτώ ακόμη σπουδαίους ηθοποιούς.

Πρωταγωνιστούν:
Αιμίλιος Χειλάκης
Άλκις Κούρκουλος
Ρούλα Πατεράκη
Αθηνά Μαξίμου
Άγγελος Μπούρας
Γιάννα Παπαγεωργίου
Αλέξανδρος Βάρθης
Γιώργος Λιάντος
Τσιμάρας Τζανάτος
Φραγκίσκη Μουστάκη

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
22€ (διακεκριμένη ζώνη), 18€ (α’ ζώνη), 15€ (β’ ζώνη), 14€* (γ’ ζώνη)
* τιμή και για μειωμένο εισιτήριο

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ
Στα εκδοτήρια της οδού Αριστοτέλους & στα εκδοτήρια του Μεγάρου
Πληροφορίες – κρατήσεις: 2310 895938-9
Περισσότερα για τα σημεία προπώλησης & προπώληση ηλεκτρονικά: http://www.ticketservices.gr/el/events/?eventid=2528